鄭清文 cha-hng (04)過身ah。 Lán tī時見過伊 人leh? 十外tang ah ô͘,lán kap 錢 教授去 車頭chih 伊,了後 koh 送 伊 坐 火車 iā-kú-káⁿ? Lán kan-ta ē 記得, 伊 hō͘ 錢教授 邀請來kā lán 真理ê 台文系 (看像 是頭一屆台語系, lán 無 伊 ê 像)演講 台灣文學,lán ê 學生 soah 惹伊 siūⁿ氣。
lán ê 學生無知天真 bōe-tàng 責怪 lah, m̄-koh態度giān-giān 無要無緊, khah chhì-chha̍k 人 ah! 伊 已經有 相當地位 ê 人,lán ka-kī m̄-bat niâ,soah kā i 當作 普普 ê 普通人。 伊 ê chheng-chhah 的確 普普,tio̍h lán 台灣人o͘-jí-sáng hit 型。Koh-khah 早 伊也 pat hō͘ 本校 ê 其他人 看輕過。就算 台灣文學界 也是, koh-khah免講 學術界,人 知影賴和、李喬 tio̍h bē bái ah!三腳馬 siáng 知?
Taⁿ,伊 過身 ah。Lán 知影 伊 短篇 寫 真chōe,尾á 挑戰寫 gín-á 讀 ê文學。Taⁿ,伊 過身 ah。可惜, 無 寫台語ê。
Tâi-gí tio̍h kóng chún saⁿ-tǹg, chiâu-ûn hēng-hok ū só͘-ǹg, bán tê po-koa siá lo̍h kǹg, Tâi-gí hēng-hok soaⁿ tê-hn̂g。
台語著講準三頓,齊勻幸福有所向,挽茶褒歌寫落卷,台語幸福山茶園
Si sī teh an-ùi ū kàu-ióng ê lâng, só͘-chò ê thit-thô oa̍h-tāng。
詩 只是安慰 有教養的人 所做 ê 遊戲。
2017年11月5日 星期日
2017年11月2日 星期四
Lán ê bāng
Lán kā 伊 mn̄g, 汝 kám ē 記得 我 bat 去 lín tau? Lín chhiáⁿ gún chia̍h 果汁。Lán 無 khòa i bē 認得lán iā-kú-káⁿ, 開chhùi tio̍h kā i mn̄g。I 講 當然 ē 記得。 Lán 看 i ê 形貌, 明明 kap lán kâng款 有歲 ah。Lán 去 hit chūn pháng國中 ê 時, kap lán 換帖ê 做伙, 烏白 走, 胡亂sńg, 行 kàu hia。 Lán m̄ 知 án-nóa, ná ē kā in tau ê住址 記kah hiah 清 記kah hiah 明, 寫 tī 畢業紀念冊 lih he。
講siáⁿ , 早tio̍h bē 記得, lán kan-ta ē 記得。 Lán 無 辦phoe 講 i ē 歡迎 gún, 坐 in 兜 phòng 椅soah 顛倒 ka-kī phái-sè 講 "gún 是 同學 lah"。 事實, lán hit-chūn mā m̄ chai 同學前 深淺 án-nóa, 也 無khòa 禮貌, 無 chhoân 伴手 tio̍h 直直 kâng ji̍h 門鈴。 話 無3句, lán tio̍h 想 beh soan ah。Chit má 想--起來, 實在感覺ka-kī han-bān 也 好笑。
![]() |
| 故鄉新ê 地標 |
Hit chūn lán 其實 有 去 幾 ā ê 同學 in tau, 照 he 住址 chhōe-ê。M̄-koh, 入 國中了後,lóng 差不多斷線。Lán sió-khóa-á 明白, 30 外 tang ê 日子, bo̍k-bo̍k siû,昏昏暗暗,根本無光明 引chhōa--lán。Phah-sǹg, 光明 一直 teh 引chhōa--lán iā 無的確,是 lán ka-kī 心目 m̄ 開所致。
Bóe ah, 聽講 i mā去讀護校, lán 讀附中,tio̍h àn 新莊海山里 坐 bus ê 時 ē 看tio̍h 1 2 ê-á 台北護校ê 人, hit-chūn 讀 護校ê 差不多lóng cha-bó͘ gín-á。大概 1 種 足孤單ê 感受,透早 kheh 車 去 學校ê 時,éng-éng ē siàu-liām lán ê 朋友親chiâⁿ hit 款。Lán tī 國校 足 天真, 人人好, 也 人人 疏,kan-ta 2 ê 換帖ê, 國中 也 疏遠去。Lán tio̍h 30 gōa tang chiah 知影, che 是 lán ê 生活, 鐵籠ah 生活, 魚缸lih ê生活。 Lán hit時 m̄ chai lán mî-mî-chiⁿ-chiⁿ 強beh 無暝無日 khì 追求ê 竟然 是 水缸底ê 生活。
大物理學家 S. Hawking 安慰 lán, lán koh-khah gâu,也無法度 kha̍p tio̍h 真實世界 1 分。Lán 確實 tī 水缸內底 度日。 在內 lán ê 世界 是lán ka-kī 頭殼捏造 ê 世界(信號處理過程 ê 結果),lán 無可能有 全知 ê眼光(佛陀、神 ê 眼光)。 在外 有 W. Heisenberg ê uncertainty principle 遮 leh, lán bong bē tio̍h 宇宙客觀 ê 實體。眠夢的確 khah 幸福 lah,lán 是 世界ê中心點,koh lán 所 ǹg ê 財富、健康 lóng 有, koh ē-tàng 隨在人 使 性地 。Inception ê 設定, 侵入別人ê 夢, kám 有 可能? 照 頭 1 條理, 應當無可能, 信號到底存在 tī toh? Beh測lia̍h,第二條理, 一定 ē 干擾 ah!
Lán ê 夢 kám ū jōa要緊?Lán ê 桃花源 kám 有 要緊? 魚缸 lih ê魚á 夢 kám 有要緊? 頭殼 經歷、記tî té chōe 了後,siáⁿ-mih khah 要緊 chiâu 花去, 花去了後 霧去, 霧去 了後, 消si 去。宇宙 照常 運行, 日頭 月娘 照常 起落。
2017年10月27日 星期五
kè-ōe
N. Mandela 講siáⁿ?I walked out the door toward the gate that would lead to my freedom, I knew if I didn't leave my bitterness and hatred behind, I'd still be in prison. 換lán ê 話來講,就是:我 àn 監牢 chit ê 門 行出去,我 tio̍h 恢復自由ah, hit 時 góa tio̍h知影 我 nā 無 kā góa ê 痛苦 kap 怨恨 hē leh,我 tio̍h iáu hông 關 tī 監嶽。
生是苦。自sòe-hàn, 人 tio̍h 教 lán ài 計劃,Lán 卻是 o̍h 無 半phiat。一生度活 lóng 隨心所願,也隨身所至 leh 做 tāi-chì。 是講, 心有siáⁿ 願?
環境 ân-ha̍t、chō-sêng 身心衝突、後悔,tio̍h kā 日子that kah tīⁿ-tīⁿ,心 bē 平和,日日亂紛紛,chi̍t日化消 chiah 有 1 日 ê 清hiu niâ。未來,lán m̄-bat kā 看,m̄-bat kā 想, 根本 bē-hiáu 看 bē-hiáu 想,ta̍k 日 beh 度 to͘ 是 艱難,精神 khùi-la̍t用盡,連 慢慢á chhoán-khùi to͘ 算做 討債。
少也微賤, 故多能鄙事。 是lah,生活瑣事, lán 項項tio̍h ka-kī 親身備辦,bē-hiáu mā tio̍h chhòng kah ē-hiáu,ē-tàng 度過 1 關 算1 關。心神荒狂 bē-su hô͘-sîn iāⁿ-iāⁿ 飛, m̄-chai 頭尾,m̄-chai 目標,siōng 慘 連 身在 何處 都 m̄-chai。
Lán 足想 beh chai, m̄-koh,lán 眼界 微弱, siáⁿ mi̍h lóng 看無,koh-khah 免講 未來。Kàu taⁿ 知天命 時機過ah, iáu kâng 款。M̄-koh, 聽人講 有 未來 tio̍h考慮,思量, lán chiah 開始 看,是講 mā bē-hiáu 看。
I. Kont 四大問,lán iā m̄-bat聽,bē-hiáu liōng 早 想, 總講, 平凡庸俗。Chhun ê lán tio̍h 驚 道德虧欠,驚欠--人, che sī lán chhun--ê 人 siōng kē ê 條件 ah。斟酌看,連 che lán 也做kah 無 jōa 好勢。君子慎獨, lán tio̍h做 bē 到。
本底, m̄ 是 beh寫 che,soah 寫 án-ni。 Che tio̍h 是lán 永永bē-hiáu 計劃 所致,kàu taⁿ。人講 計劃 日日寸進有所功, 年久月深自然成。Lán ka-kī 無經驗。
Che mah。 Lán chit款 階級ê 人, 自sè-hàn,lán 所chia̍h chhēng 用過ê mn̍gh-kiāⁿ,kài 是 粗俗 mi̍h, che lán m̄ 敢 怨嘆, 自然tio̍h好。真正 ê好mi̍h 真罕得有,mài 講 lán ka-kī ē-tàng 擁有, 連看 mā 罕--得。 致到 lán 欠缺 去 爭取 ê 心性,phah-sǹg 也是自我防衛,先放棄爭取權,ē 度日--得 tio̍h好。好bái mn̍gh-kiāⁿ lóng bē-hiáu 寶惜,koh 有時 m̄-bat 好bái koh-khah 害。Jú 慘ê 是, bē-hiáu 過 好日子, m̄ chai 好日子 生做 siáⁿ 形。
大概 cha̍p 數年前, 科元 mn̄g lán,明明 lán 有才調, 有機會,ē-tàng 得tio̍h 好缺 iah 是 好物,ná m̄ 積極爭取? Lán chit chūn 翻頭看, pháng 是 án-ni:好物好缺 bōe 輪 kàu lán,無可能。Louise L. Hay 寫ê: In 切足雞卵糕,hia-ê 平常時á tio̍h chia̍h ē tio̍h 雞卵糕 ê 人, 有ê koh the̍h 2 3 塊,kàu 路尾,老師行 kàu góa 面頭前ê 時, 雞卵糕 已經無ah, 連 1 塊 to͘ 無。(chit-má 看 án-ni ê 心態 chiâⁿ bái-châi,Louise I 講了 chin tio̍h。Lán koh ē 阿 Q 講 he 雞卵糕 無siáⁿ 好chia̍h lah,gún 無 leh 稀罕! 大hàn 過程 chit 種心念soah 變信念!)去爭取,失敗,ke hông phì-siùⁿ keng-thé khioh-chhiò niâ。 卑微人 ê 尊嚴 chiàⁿ-chiàⁿ sī 拖累人 ê 心理 ah! 所致, lán ē-tàng 理解 《房思琪》所講 ê hit ê 自尊 造成 受害 bōe 講出來ê 狀態。
Tio̍h 社會普遍 bē 鼓舞人 挑戰自身極限,也bē 鼓舞人去 關心別人, 顛倒ē kâng chi̍h-iāng, 漏氣 niâ。 Koh ē 檢討 受害人,bē kā 加害人追討正義、補賠。變成 受害者 是 o͘-bi (應該)死好,ka-kī m̄ 認份 m̄ 認命, 也 m̄ 認清 環境險惡。
M̄-koh, 俗語 kám 無講 一、 牽成 二、才情 三、命運,kō͘ 現代話 講 tio̍h 是, 一、人脈、貴人 saⁿ助贊 tàu 牽khioh, 第二 tio̍h 個人ê 能力、經驗、技能、判斷、知識五項,第三命底 kap 世道,《宇宙兄弟》內底 有 chit 句:運氣 mā 是 實力。Lán 回想 lán chit chi̍t 世人, 運氣 siōng 好 大概 tio̍h chhōa tio̍h 好bó͘, koh 來tio̍h 豬 kha chia̍h 免驚 chit 2 項。是講,也 無 運氣 jōa bái ê 時,tio̍h 有影,總講 3 項 lán lóng 普普ah,só͘-tì,lán平凡 kah 有chhun。
聽 人 講, lán bē-hiáu 感謝 chit ê 性, 人 tio̍h khah bē beh kā lán 助贊,thīn tháⁿ。 有影,gún chin-chiàⁿ bē-hiáu kâng 感謝,心肝 kám 無感恩? 有lah, tùi gún 來講,實在 困難, 人 ē-tàng 助--lán ,lóng khah chiâⁿ 樣 chiūⁿ-kioh, lán beh án-nóa 表示 感謝?Kō͘ chhùi 呼, lán 感覺 無誠意,chhin-chhiūⁿ 人 nā chhùi 講beh 助, kha kap 手 lóng 無tín-tāng, lán mā 感覺 i 虛假 。Lán soah 陷tī 兩難。
我 ē 記得, gún 1 ê 隔thiāu伯á,kui世人獨身 á,話真少 ,四界 做 雜工á,iah 是加減 tòe lâng 做 土公á 度日, 烏烏, 人笑--起來 chiâⁿ 斯文。 I ta̍k 遍來, lóng ē kōaⁿ 1 kōaⁿ 豬肉,chhiⁿ-ê。 來, 厝 lih, 無大人, iah 是 in 無閒, lóng 無人招呼 款待, i mā 無要緊,tiām-tiām 膨椅坐leh tuh-ku,tán gún 爸。聽 gún 爸講, phah-sǹg bē kā i 趕--ê chhun gún 兜。Gún 雖然 m̄ 知án-nóa kap i 對應,mā lóng bē kā 趕。Tio̍h,gún 爸講 i 叫 ông--á, mā m̄ bat 叫 gún tio̍h 叫 i 伯 ia̍h 叔, gún soah tòe leh 叫 ông--á。
Án-ni 莫 kòe 佛陀講眾生是苦,根本,連基本人 ê 日子 都 bē-hiáu 過 leh。人,高貴ê 人,soah 無自由意志,茫茫渺渺過一生。N. Mandela 講siáⁿ?
總--是, 卑微 無力 ê人 總 免不了 kā 大 部份ê 時間 khai tī chn̄g ka-kī ê khang-thiàⁿ。
生是苦。自sòe-hàn, 人 tio̍h 教 lán ài 計劃,Lán 卻是 o̍h 無 半phiat。一生度活 lóng 隨心所願,也隨身所至 leh 做 tāi-chì。 是講, 心有siáⁿ 願?
環境 ân-ha̍t、chō-sêng 身心衝突、後悔,tio̍h kā 日子that kah tīⁿ-tīⁿ,心 bē 平和,日日亂紛紛,chi̍t日化消 chiah 有 1 日 ê 清hiu niâ。未來,lán m̄-bat kā 看,m̄-bat kā 想, 根本 bē-hiáu 看 bē-hiáu 想,ta̍k 日 beh 度 to͘ 是 艱難,精神 khùi-la̍t用盡,連 慢慢á chhoán-khùi to͘ 算做 討債。
少也微賤, 故多能鄙事。 是lah,生活瑣事, lán 項項tio̍h ka-kī 親身備辦,bē-hiáu mā tio̍h chhòng kah ē-hiáu,ē-tàng 度過 1 關 算1 關。心神荒狂 bē-su hô͘-sîn iāⁿ-iāⁿ 飛, m̄-chai 頭尾,m̄-chai 目標,siōng 慘 連 身在 何處 都 m̄-chai。
Lán 足想 beh chai, m̄-koh,lán 眼界 微弱, siáⁿ mi̍h lóng 看無,koh-khah 免講 未來。Kàu taⁿ 知天命 時機過ah, iáu kâng 款。M̄-koh, 聽人講 有 未來 tio̍h考慮,思量, lán chiah 開始 看,是講 mā bē-hiáu 看。
I. Kont 四大問,lán iā m̄-bat聽,bē-hiáu liōng 早 想, 總講, 平凡庸俗。Chhun ê lán tio̍h 驚 道德虧欠,驚欠--人, che sī lán chhun--ê 人 siōng kē ê 條件 ah。斟酌看,連 che lán 也做kah 無 jōa 好勢。君子慎獨, lán tio̍h做 bē 到。
本底, m̄ 是 beh寫 che,soah 寫 án-ni。 Che tio̍h 是lán 永永bē-hiáu 計劃 所致,kàu taⁿ。人講 計劃 日日寸進有所功, 年久月深自然成。Lán ka-kī 無經驗。
Che mah。 Lán chit款 階級ê 人, 自sè-hàn,lán 所chia̍h chhēng 用過ê mn̍gh-kiāⁿ,kài 是 粗俗 mi̍h, che lán m̄ 敢 怨嘆, 自然tio̍h好。真正 ê好mi̍h 真罕得有,mài 講 lán ka-kī ē-tàng 擁有, 連看 mā 罕--得。 致到 lán 欠缺 去 爭取 ê 心性,phah-sǹg 也是自我防衛,先放棄爭取權,ē 度日--得 tio̍h好。好bái mn̍gh-kiāⁿ lóng bē-hiáu 寶惜,koh 有時 m̄-bat 好bái koh-khah 害。Jú 慘ê 是, bē-hiáu 過 好日子, m̄ chai 好日子 生做 siáⁿ 形。
大概 cha̍p 數年前, 科元 mn̄g lán,明明 lán 有才調, 有機會,ē-tàng 得tio̍h 好缺 iah 是 好物,ná m̄ 積極爭取? Lán chit chūn 翻頭看, pháng 是 án-ni:好物好缺 bōe 輪 kàu lán,無可能。Louise L. Hay 寫ê: In 切足雞卵糕,hia-ê 平常時á tio̍h chia̍h ē tio̍h 雞卵糕 ê 人, 有ê koh the̍h 2 3 塊,kàu 路尾,老師行 kàu góa 面頭前ê 時, 雞卵糕 已經無ah, 連 1 塊 to͘ 無。(chit-má 看 án-ni ê 心態 chiâⁿ bái-châi,Louise I 講了 chin tio̍h。Lán koh ē 阿 Q 講 he 雞卵糕 無siáⁿ 好chia̍h lah,gún 無 leh 稀罕! 大hàn 過程 chit 種心念soah 變信念!)去爭取,失敗,ke hông phì-siùⁿ keng-thé khioh-chhiò niâ。 卑微人 ê 尊嚴 chiàⁿ-chiàⁿ sī 拖累人 ê 心理 ah! 所致, lán ē-tàng 理解 《房思琪》所講 ê hit ê 自尊 造成 受害 bōe 講出來ê 狀態。
Tio̍h 社會普遍 bē 鼓舞人 挑戰自身極限,也bē 鼓舞人去 關心別人, 顛倒ē kâng chi̍h-iāng, 漏氣 niâ。 Koh ē 檢討 受害人,bē kā 加害人追討正義、補賠。變成 受害者 是 o͘-bi (應該)死好,ka-kī m̄ 認份 m̄ 認命, 也 m̄ 認清 環境險惡。
M̄-koh, 俗語 kám 無講 一、 牽成 二、才情 三、命運,kō͘ 現代話 講 tio̍h 是, 一、人脈、貴人 saⁿ助贊 tàu 牽khioh, 第二 tio̍h 個人ê 能力、經驗、技能、判斷、知識五項,第三命底 kap 世道,《宇宙兄弟》內底 有 chit 句:運氣 mā 是 實力。Lán 回想 lán chit chi̍t 世人, 運氣 siōng 好 大概 tio̍h chhōa tio̍h 好bó͘, koh 來tio̍h 豬 kha chia̍h 免驚 chit 2 項。是講,也 無 運氣 jōa bái ê 時,tio̍h 有影,總講 3 項 lán lóng 普普ah,só͘-tì,lán平凡 kah 有chhun。
聽 人 講, lán bē-hiáu 感謝 chit ê 性, 人 tio̍h khah bē beh kā lán 助贊,thīn tháⁿ。 有影,gún chin-chiàⁿ bē-hiáu kâng 感謝,心肝 kám 無感恩? 有lah, tùi gún 來講,實在 困難, 人 ē-tàng 助--lán ,lóng khah chiâⁿ 樣 chiūⁿ-kioh, lán beh án-nóa 表示 感謝?Kō͘ chhùi 呼, lán 感覺 無誠意,chhin-chhiūⁿ 人 nā chhùi 講beh 助, kha kap 手 lóng 無tín-tāng, lán mā 感覺 i 虛假 。Lán soah 陷tī 兩難。
我 ē 記得, gún 1 ê 隔thiāu伯á,kui世人獨身 á,話真少 ,四界 做 雜工á,iah 是加減 tòe lâng 做 土公á 度日, 烏烏, 人笑--起來 chiâⁿ 斯文。 I ta̍k 遍來, lóng ē kōaⁿ 1 kōaⁿ 豬肉,chhiⁿ-ê。 來, 厝 lih, 無大人, iah 是 in 無閒, lóng 無人招呼 款待, i mā 無要緊,tiām-tiām 膨椅坐leh tuh-ku,tán gún 爸。聽 gún 爸講, phah-sǹg bē kā i 趕--ê chhun gún 兜。Gún 雖然 m̄ 知án-nóa kap i 對應,mā lóng bē kā 趕。Tio̍h,gún 爸講 i 叫 ông--á, mā m̄ bat 叫 gún tio̍h 叫 i 伯 ia̍h 叔, gún soah tòe leh 叫 ông--á。
Án-ni 莫 kòe 佛陀講眾生是苦,根本,連基本人 ê 日子 都 bē-hiáu 過 leh。人,高貴ê 人,soah 無自由意志,茫茫渺渺過一生。N. Mandela 講siáⁿ?
總--是, 卑微 無力 ê人 總 免不了 kā 大 部份ê 時間 khai tī chn̄g ka-kī ê khang-thiàⁿ。
2017年10月24日 星期二
mn̄g būn-tôe
Lán 一直寫 直直寫 kám tio̍h ē 變做 作家?
Káⁿ 是gōng想 lah hoⁿh? Lán 想起 《IL Postino》。
問題,in 愛 mn̄g 天、mn̄g 地,mn̄g 死人, mn̄g 神靈, 文藝人 愛mn̄g 雲、花、風、水、魚、海。 Lóng 借景講情 lah,根本m̄是問題。
聽講 lah, chimps iah是 gorilla 真khiáu,有相當ê 聰明, 學 ē-hiáu 用字枋 kap 人 對話,甚至 ē-hiáu討mn̍gh-kiāⁿ koh 聽有 人講 Robin Williams 過身ê tāi-chì, i真 艱苦 án-ni。M̄-koh, in bōe mn̄g 問題。
Ah lán leh? Beh mn̄g siáng, mn̄g 世人。
頭chi̍t 條: án-chóaⁿ 一直 感覺 遠方 會有 好 mi̍h-kiāⁿ leh? Lán nā kā lán khiā起ê 生活環境 lóng 舞kah àu-chhàu khì。
Lán 活leh, kám 有法度 kap 邪惡 分捨kah 離離離? Iah是 換 話講, 痛苦、不幸、悲哀、悲慘、鬱悶、恐怖、驚 hiâⁿ che? Iah是 lán 註定 ài kap 惡魔 妥協? éng 無盡 ê 妥協 leh? 對抗 iah-sī 奮鬥 也是 kàu 路尾bô-soah?
所以, lán tio̍h 同理Sisyphus ê 心情。 大哲學家 講 i sak 石頭起lih山頭 ê時,心內一直充滿快樂, 所以 bē 感覺 i ka-kī 一直受 苦刑。Che to̍h 是 lán 度活 ê 日子? 魚 回答講,lín 看bē tio̍h 我 ê 目屎。
是講 siáng 知影, lín ê目屎 kám m̄是 像 Sisyphus 歡喜 koh 感激 ê 目屎 leh?
自 lán sè-hàn lán tio̍h 足 激骨, 人 kā lán 講 世事 m̄-thang 想 siuⁿ chōe, mā m̄-thang kheng-hun。 Lán 漸漸 tio̍h 對 chit 2 種 做法 反感 kàu 極! Lí bē-hiáu 想 soah leh 嫌 人 想 siuⁿ chōe,siuⁿ 深, m̄ bat 道理 是非 烏白 soah leh 講人 gâu kheng-hun。 Bo̍k-kòe lán ê 國親鄉民 頭殼 死tēng, phái 教, koh bē 變竅,bē 輸人幾百tang 前。M̄-koh, 人 ah, 人 經過 che 幾 百tang,jǒa 進步leh, tak-gê mā 有看。超過350 tang 前ah 講。 Lán chit-má ê 人 iáu-kú 聽無, bē-hiáu。
汝看,Issac Newton 是 25 December 1642 – 20 March 1726 lioh。Ah 鄭成功 Tīⁿ Sêng-kong1624年8月27日-1662年6月23日!知影bô? 永曆十五年(1661年,清順治十八年)
然後, lán chia chiah-ê 問題 beh mn̄g siáng ? Beh toh mn̄g? Lán teh chit ê 奇怪 ê 體制,hông束縛 tiâu leh, beh 按 toh 走,往 toh 位 去 lóng 真 費氣。 In khah 愛 用 "ùi" kap "tùi" lah, 有 ê 講 ùi to͘ kap 對 kâng ì-sù, 字 mā kâng, 發音 無 kâng niâ。 有ê 講 ùi 是 對應 from 對 對應 to án-ni。 Nā án-ni mā kài sim-sek, chhù-bī。
Koh lán 一直 kâng 講 透早 m̄-thang 起床, soah 變 笑詼, 事實,lán 所知 "起床" 真正 kap 死人有關連。用 "精神" khah 好lah。
問題,in 愛 mn̄g 天、mn̄g 地,mn̄g 死人, mn̄g 神靈, 文藝人 愛mn̄g 雲、花、風、水、魚、海。 Lóng 借景講情 lah,根本m̄是問題。
聽講 lah, chimps iah是 gorilla 真khiáu,有相當ê 聰明, 學 ē-hiáu 用字枋 kap 人 對話,甚至 ē-hiáu討mn̍gh-kiāⁿ koh 聽有 人講 Robin Williams 過身ê tāi-chì, i真 艱苦 án-ni。M̄-koh, in bōe mn̄g 問題。
Ah lán leh? Beh mn̄g siáng, mn̄g 世人。
頭chi̍t 條: án-chóaⁿ 一直 感覺 遠方 會有 好 mi̍h-kiāⁿ leh? Lán nā kā lán khiā起ê 生活環境 lóng 舞kah àu-chhàu khì。
Lán 活leh, kám 有法度 kap 邪惡 分捨kah 離離離? Iah是 換 話講, 痛苦、不幸、悲哀、悲慘、鬱悶、恐怖、驚 hiâⁿ che? Iah是 lán 註定 ài kap 惡魔 妥協? éng 無盡 ê 妥協 leh? 對抗 iah-sī 奮鬥 也是 kàu 路尾bô-soah?
所以, lán tio̍h 同理Sisyphus ê 心情。 大哲學家 講 i sak 石頭起lih山頭 ê時,心內一直充滿快樂, 所以 bē 感覺 i ka-kī 一直受 苦刑。Che to̍h 是 lán 度活 ê 日子? 魚 回答講,lín 看bē tio̍h 我 ê 目屎。
是講 siáng 知影, lín ê目屎 kám m̄是 像 Sisyphus 歡喜 koh 感激 ê 目屎 leh?
自 lán sè-hàn lán tio̍h 足 激骨, 人 kā lán 講 世事 m̄-thang 想 siuⁿ chōe, mā m̄-thang kheng-hun。 Lán 漸漸 tio̍h 對 chit 2 種 做法 反感 kàu 極! Lí bē-hiáu 想 soah leh 嫌 人 想 siuⁿ chōe,siuⁿ 深, m̄ bat 道理 是非 烏白 soah leh 講人 gâu kheng-hun。 Bo̍k-kòe lán ê 國親鄉民 頭殼 死tēng, phái 教, koh bē 變竅,bē 輸人幾百tang 前。M̄-koh, 人 ah, 人 經過 che 幾 百tang,jǒa 進步leh, tak-gê mā 有看。超過350 tang 前ah 講。 Lán chit-má ê 人 iáu-kú 聽無, bē-hiáu。
汝看,Issac Newton 是 25 December 1642 – 20 March 1726 lioh。Ah 鄭成功 Tīⁿ Sêng-kong1624年8月27日-1662年6月23日!知影bô? 永曆十五年(1661年,清順治十八年)
然後, lán chia chiah-ê 問題 beh mn̄g siáng ? Beh toh mn̄g? Lán teh chit ê 奇怪 ê 體制,hông束縛 tiâu leh, beh 按 toh 走,往 toh 位 去 lóng 真 費氣。 In khah 愛 用 "ùi" kap "tùi" lah, 有 ê 講 ùi to͘ kap 對 kâng ì-sù, 字 mā kâng, 發音 無 kâng niâ。 有ê 講 ùi 是 對應 from 對 對應 to án-ni。 Nā án-ni mā kài sim-sek, chhù-bī。
Koh lán 一直 kâng 講 透早 m̄-thang 起床, soah 變 笑詼, 事實,lán 所知 "起床" 真正 kap 死人有關連。用 "精神" khah 好lah。
2017年10月22日 星期日
lâu
Kóng i 是日本作品,流,koh 是台灣人 去日本寫ê, tio̍h 直木獎,全數評審lóng 通過。 有夠gâu。
欣羡人 讀書人數 足chōe 足 普遍。 閱讀 ē-sái ná chia̍h食慣勢, ē-sái chhùi-pe̍h, ē-sái 揀chia̍h, M̄-koh, m̄ chia̍h, 無chia̍h 人 bē 活! 無讀書, 人 kám ē 活?
asleep till awaken...
Lán 看i 1 句:"台灣 ta̍uh-ta̍uh-á 換過愛迪達慢跑 鞋ê 氣氛"。 Lán beh 論 寫作 tio̍h 輸人 thiám-thiám ah。I 減 lán 2 歲, 人 tī 台灣有活leh, lán leh? 茫茫渺渺,有魂無體稻草人, ài 讀 人 寫ê mn̍gh,hip ê 影像 chiah 有才調kā hit-chūn ê 生活 khioh--轉來tām-po̍h-á。
Lán chit chām, 不時 回想。 Tiāⁿ-tiāⁿ 發見 人in ê 經歷 有夠 精彩多姿,lán leh? Chhiūⁿ i 講ê 愛迪達慢跑鞋,lán mā tòe bē tio̍h tīn。 Che koh hō͘ lán 想起 hit ê 夢。
Lán iáu 是 gín-á, teh 國校, 下課時間, lán 走去 學校ê遊樂園, 想 beh 去 hàiⁿ-kong-chhiu。 Lán kàu tè,he 位 早tio̍h 無chhun ah, lán khiā 邊--á,一直siòng,一直siòng。 In hàiⁿ kah 歡喜 kī-kā 叫, 無人beh 讓lán hàiⁿ, 根本 無人注意tio̍h lán tī 邊á tán。尾--á, in hoah 1 聲 四散, lán 心肝 浮 1 ê 光,歡喜ê 時,上課鐘á tân。Lán ka-kī 知影人在世,罕得 thang 自在 háu。應該講,m̄-nā háu,任何情緒宣洩 lóng hông 禁止。 Lán soah háu kah phēng he 鐘á khah 大聲。自án-ni 精神。4 5十歲 做 chit 款夢,是 siáⁿ 報頭, lán mā m̄ 知。
Lán ê 現實生活, 大概tio̍h 是án-ni 慢人 幾ā phek,無的確是 lán 頭殼 gōng,kha手慢tūn 所致。世間事, 了解oh,體會慢,認bat koh ē 走chhoa̍h khì。Thèng-hāu 人 kā lán tiám-tuh, lán chiah sió-khóa 長進, 有時koh ē gōng-sèng,ngī-khì m̄ 肯 受人 牽教。 Kàu kah 最近chiah khah 知影人肯 出聲kā lán hiám 1ē,hoah 1ē, he 是人 leh kā lán khan-khioh。是講, kám bē siuⁿ chōe 歲ah haⁿh? Lán tiāⁿ-tiāⁿ án-ni ka-kī giâu 疑 ka-kī。
Koh再講,lán ê té-tì,beh kín mā kín 無路來,beh 巧 mā 巧無步。Chit ê 世間,lán oa̍h tih 慢鈍ê 世界, lán 是慢鈍 ê 人。
思想、情感、語言, lán 感覺 lóng 有 sio liân-sòa ê 性質,是 cháiⁿ-iūⁿ 寫做文字(尤其漢字,漢字kám m̄ 是 表意?), lán hit 種 連續性 tio̍h ē hō͘ i phah 薄 去, 甚至, phah 斷去? Beh 寫作, án-ni m̄是足bái-châi?是講, 別人ê 文字 雖bóng khah 讚, khah súi, 總hō͘ lán 感覺 欣慕, m̄-koh sa 無 siáⁿ niau-á-mn̂g, 無 hiah kín 入心。
文字 kap 文字 中間 互相牽in,互相 kau-tîⁿ, 互相khan-kiⁿ, 的確ài ū sió-khóa thian-hūn lah, che lán phah-sǹg 無 夠額 iā-kú-káⁿ。親身sìⁿ-miā ê 經歷 lán 也 欠缺,tio̍h 算講 有經歷, lán 也 是 gōng-tuh, 感應極差, 只好靠讀書來 彌補、加強,好ê lán 讀hō͘ khah chōe pái leh。總 ē-tàng khioh 2 3--ê-á 好mi̍h。 Koh 驚 kan-ta o̍h tio̍h 人 ê 話屎, sîn 人ê chhùi-nōa niâ!實在 為難 ah!
欣羡人 讀書人數 足chōe 足 普遍。 閱讀 ē-sái ná chia̍h食慣勢, ē-sái chhùi-pe̍h, ē-sái 揀chia̍h, M̄-koh, m̄ chia̍h, 無chia̍h 人 bē 活! 無讀書, 人 kám ē 活?
asleep till awaken...
Lán chit chām, 不時 回想。 Tiāⁿ-tiāⁿ 發見 人in ê 經歷 有夠 精彩多姿,lán leh? Chhiūⁿ i 講ê 愛迪達慢跑鞋,lán mā tòe bē tio̍h tīn。 Che koh hō͘ lán 想起 hit ê 夢。
Lán iáu 是 gín-á, teh 國校, 下課時間, lán 走去 學校ê遊樂園, 想 beh 去 hàiⁿ-kong-chhiu。 Lán kàu tè,he 位 早tio̍h 無chhun ah, lán khiā 邊--á,一直siòng,一直siòng。 In hàiⁿ kah 歡喜 kī-kā 叫, 無人beh 讓lán hàiⁿ, 根本 無人注意tio̍h lán tī 邊á tán。尾--á, in hoah 1 聲 四散, lán 心肝 浮 1 ê 光,歡喜ê 時,上課鐘á tân。Lán ka-kī 知影人在世,罕得 thang 自在 háu。應該講,m̄-nā háu,任何情緒宣洩 lóng hông 禁止。 Lán soah háu kah phēng he 鐘á khah 大聲。自án-ni 精神。4 5十歲 做 chit 款夢,是 siáⁿ 報頭, lán mā m̄ 知。
Lán ê 現實生活, 大概tio̍h 是án-ni 慢人 幾ā phek,無的確是 lán 頭殼 gōng,kha手慢tūn 所致。世間事, 了解oh,體會慢,認bat koh ē 走chhoa̍h khì。Thèng-hāu 人 kā lán tiám-tuh, lán chiah sió-khóa 長進, 有時koh ē gōng-sèng,ngī-khì m̄ 肯 受人 牽教。 Kàu kah 最近chiah khah 知影人肯 出聲kā lán hiám 1ē,hoah 1ē, he 是人 leh kā lán khan-khioh。是講, kám bē siuⁿ chōe 歲ah haⁿh? Lán tiāⁿ-tiāⁿ án-ni ka-kī giâu 疑 ka-kī。
Koh再講,lán ê té-tì,beh kín mā kín 無路來,beh 巧 mā 巧無步。Chit ê 世間,lán oa̍h tih 慢鈍ê 世界, lán 是慢鈍 ê 人。
思想、情感、語言, lán 感覺 lóng 有 sio liân-sòa ê 性質,是 cháiⁿ-iūⁿ 寫做文字(尤其漢字,漢字kám m̄ 是 表意?), lán hit 種 連續性 tio̍h ē hō͘ i phah 薄 去, 甚至, phah 斷去? Beh 寫作, án-ni m̄是足bái-châi?是講, 別人ê 文字 雖bóng khah 讚, khah súi, 總hō͘ lán 感覺 欣慕, m̄-koh sa 無 siáⁿ niau-á-mn̂g, 無 hiah kín 入心。
文字 kap 文字 中間 互相牽in,互相 kau-tîⁿ, 互相khan-kiⁿ, 的確ài ū sió-khóa thian-hūn lah, che lán phah-sǹg 無 夠額 iā-kú-káⁿ。親身sìⁿ-miā ê 經歷 lán 也 欠缺,tio̍h 算講 有經歷, lán 也 是 gōng-tuh, 感應極差, 只好靠讀書來 彌補、加強,好ê lán 讀hō͘ khah chōe pái leh。總 ē-tàng khioh 2 3--ê-á 好mi̍h。 Koh 驚 kan-ta o̍h tio̍h 人 ê 話屎, sîn 人ê chhùi-nōa niâ!實在 為難 ah!
2017年10月21日 星期六
Lí-liām kap sè-kan

Schrödinger 感覺世間極無平安 ê 時 mā ē án-ni 講: Àn chit ê 世界 góa 的確學了 iáu 無夠,phah-sǹg góa iáu bē chhoân 好勢 thang 面對 chit ê世界。
理念thang 堅持單純 ê 人,lán 也 欣羡,究--竟 i 也是 單純ê 人。 是講, 世間 kám 有單純 ê 理路 iah是 mn̍gh-kiāⁿ leh? Lán 知影 物理 ê 理念, 理路, lóng 是 kā 現實狀況 簡化 再簡化, lia̍h 關鍵 1 2-ê-á 因素 tio̍h beh 解說 世間 bó͘ kóa 現象。
顛倒頭 講, 理念 iah 是 理路 應當 tio̍h 是 kā 世間事 簡化,chiah ē 出現ê virtual reality。 Lán án-ni 理解 也 應當bē 差 siuⁿ hn̄g。Ah nā 人 簡化ê 要件 kap 所 khioh ê 因素無 sio kâng, án-ni 得tio̍h ê 理念kap 理路 對 世間 現象 描述出來ê 必然 無 kâng。
M̄-koh, lán kám 知影人 簡化ê 要素 leh?有ê 知影iā-kú-káⁿ, m̄-koh 也 無的確 知影 jōa 詳細。 Ah ka-kī 所取ê 點,ka-kī 當然siōng 清楚, ka-kī 建立ê 路線 當然 siōng 明瞭, siōng ē-tàng 說服ka-kī。 Ah nā án-ni 來 論 別人ê 理念 路線 cheng-chha,誤tâⁿ, án-ni, 是 m̄ 是 sió-khóa-á 自以為是?
Siōng 無保留 1 線 機會 (probability), 是lán 學了 quantum mechanics 了後,siōng 深 ê 反省。Koh 按chia知影, chhin-chhiūⁿ Newton ê 絕對ê 客觀 kap 理性世界觀(以早 Newton ê 思想基礎, i ka-kī mā giâu疑, 所以 最後 soah 用 聖經來解說物理現象 ),tī 真實ê 宇宙 lih un-nā ē 失效。Lán chit ê 物理世間 hō͘ lán ê 面貌,mā án-ni,lán 人 án-nóa 去 看, 用siáⁿ-mih 去探, i nā 無回應, lán ē 真簡單 想 i bô chit ê siáⁿ-mih ê 性質, i nā ē 回應 siáⁿ-mih, lán tio̍h lia̍h-chún i 有 siáⁿ-mih。
所以, beh 認bat chit ê lán 依存ê 世界,iā tio̍h 先知影 i sī siáⁿ-mih。 M̄-koh, lán 在來m̄ 知ah,beh án-nóa? Kō͘ ioh--ê, 好運, i 回應 lán, lán tio̍h 暢kah lia̍h bē tiâu,lia̍h-chún 世間 真正 hō͘ lán ioh--tio̍h leh。過--幾年á,人 ioh 別項,jú gâu jú hó, lán chìn-chêng ioh-ê tio̍h thèng-hó phiaⁿ hìⁿ-sak ah。 án-ni-siⁿ。
Koh khah 免講極複雜ê人文社會ê現象。
2017年10月20日 星期五
gín-á sèng
Siōng可嘆 ê, lán 發現 1 種 新症頭, lán 以早 有 tì 過, 大發過, 就是 大頭症,也是佛陀一直 訓誡 lán ê。
Lán leh 想,淺想 childish kap childhood toh 1 ê khah 接近 child leh ? Siáng sī child-like leh? Lán 有夠 ǹg-bāng, lán ê 朋友 五十 ē-tàng khah gín-á 性leh, 早起時á 絕交, 中tàu 時á tio̍h koh 做伙 食tàu ah!
Lán án-ni ǹg-bāng 在水 mā ē hông 講 gín-á 性,m̄-koh, 在來 in 講 人 gín-á 性, 八siâⁿ leh tu̍h--lâng, bōe kā 當做 優點。Hoān-sè iā有人 ē 講 無tiāⁿ-tio̍h iā-kú-káⁿ。
Lán 聽過 Pang-kiô cha-bó͘ súi koh chhiò,義竹cha-bó͘ 無tiāⁿ 無tio̍h, che m̄ chai kap 真實 jōa óa。Lán 也 發現 有kóa tāi-chì, lán m̄-bat m̄-thang 厚話 喝聲, che 有理,是講 有 ê lán bat, koh 比人 khah bat, mā bē-tàng 出聲, che tio̍h 牽纏 tī 深深 ê 文化 內底 ah, 也是足chōe人ê 意識形態 lih ê 規矩。論事理 總困難 照理路、照logic,khah chōe 是 tòe 情感、情緒leh 走、戰,chìⁿ kah 半路, tio̍h cháu-cheng koh 失路 ah。
朋友(chhin-chiâⁿ),弟兄(姊妹) tī chia 拆破面, koh 激氣,koh kài ngī氣, kài-sêng講 tio̍h án-ni 堅持 chiah ē hông 尊重 leh。M̄-koh,lán 觀察 實況 kap 真實發展, éng-éng 無 lah, 連ka-kī 都 ē 後悔koh厭氣, koh-khah 嚴重 ê 失志。就算 chìⁿ 贏 hit 頭 mā bô leh khah 好結局。
M̄-koh,lán 台灣人chit 點卻是bōe ké-pìⁿ。Ài 冤家 ài niû-chè, m̄-koh kan-ta 為tio̍h ka-kī ê 面水leh 冤家, 為 ka-kī ê 名聲 leh chìⁿ niâ。I 贏 人 mā 不服, i 輸 koh-khah 免講, chhi̍h hō͘ 死。 Che tio̍h lán 台灣 ê 工商界 ê 潛意識運作 ê 道理。 有 幾ê 真心 beh 服務, 為眾人好ê, mā ē hoān-lâng-khia hoān-lâng 疑。Lán 講che 也 是 中國國民黨害ê, 人 koh 反 kā lán 講 lán 泛政治化 去。
Lán nā i 問, 請 你講看bāi, siáⁿ-mih 是 人? 人 kap 人 之間 ài án-chóaⁿ 互相對待 leh? 根本 m̄-bat 想過 chit 款問題, m̄-koh 講 tio̍h 道德、禮貌、國家、社會、人民, 意見了了, 真正 childish, koh lia̍h-chún ka-kī jōa gâu tú jōa gâu。虛無飄邈 lah,a̍h soah tio̍h pián-sian-á, ka-kī tio̍h 是 siōng 大 siōng 厲害ê pián-sian-á ah 講。
求真求理 chiah 困難, 不如 childish childhood!Góa ê 態度是: 台語原底有ê 詞 m̄通 hō͘ 華語 取代 去。UJ I 講ê 是 感覺(lú) ,cha-po͘ 人 聽 tio̍h mā kā i 當做事實。
1. 我khah 傾向 善意解讀( lâng nā 講 góa thiaⁿ 無ê, iah-sī 違反 góa 信念 ê; 總--是 看 i ê 言 kap 行 kám ū tàu-tah) 2. 我 物理ê 素養 kā我 講: 我 所知ê 世界, 是 我ka-kī 去 建構ê, góa iōng siáⁿ物 眼光 看, i tio̍h變做 siáⁿ-mih hō͘ 汝 看。
訂閱:
文章 (Atom)
Lô-kang chiat, bāng tio̍h phai2-mi̍h-á
May 1, 2026 chōe hûn chhut ji̍t Lán Tâi-oân tó chi̍t ê hiong-tìn khiā kài pâi, ná lō͘-teng thiāu, lâng poàⁿ sin koân? Ū siá jī, góa khoàⁿ s...
-
[氣苦心文] 主體 tī tá-lo̍h ? Lán koh 1 pái 來 看--1-ē。Tī chit 幾年 lán tàu-tīn ê 1 kóa 台語人 nih。 有kóa 人 ē 借勢peh koân,in iáu bē peh 起去chìn-chêng, kà...
-
Che 是 舊年, 11月 24 tī 葉石濤紀念館 分張ê 講題。 寫台南 tio̍h是 lerh 寫 故鄉 寫 別人 tio̍h 是 lerh 寫 ka-kī ...
-
Ah-nn̄g-chio̍h1 âng--ê, chhiⁿ--ê, o͘--ê lóng-ū Kiô-sek, n̂g-sek, siōng-chōe phú-sek--ê Phah-choh Sèng-tiān pōe-kéng Tī chia Îⁿ-sin...

