2026年1月17日 星期六

Lí-kang lō͘ thoat chhut ê bûn-ha̍k kang-chok chiá

Jan 19 pó͘-chhiong:
Kiaⁿ-ji̍t kā Talmage lāi-té ê chhò-ngō͘ siu-kái, koh kā i kap chò Talmage.db, thòe-oāⁿ. Sêng-kong. Sóng.
Su-iàu:
db2csv2.py kā lāi-té 3 ê tables lia̍h chhut-lâi.
siu-kái hó-sè, chiah koh eng reverse_to_db.py kap chòe db file, chhú-tāi goân-pún ê Talmage.db.


Chit nn̄g ji̍t, lán kā siōng-pan ji̍t leh siūⁿ ê thêng-sek, koh siūⁿ chi̍t piàn, chiò chatGPT kap gemini ê la̍t oân-sêng siu-kái LibreOffice ê macro:

1. LibreOffice writer ê Tâi-gí code choán-oāⁿ thêng-sek, iā tio̍h sī chìn-chêng kan-taⁿ ē-tàng tī Word thang ēng ê Tâi-gí Lô-má-jī 101, che sī àn lán ê chiân-pòe Lâu Kia̍t-ga̍k khai-hoat ê Taiwanese Package 2.10 (che tio̍h sī Word ê Tâi-gí jī-hû choán-oāⁿ Macro) update kái-siá jî-lâi--ê kang-khū, sui-bóng chín chin chió lâng leh ēng ah. M̄-kú, lán siūⁿ-kóng che iah sī pit-iàu, tī chhut-pán phín, phian-chi̍p nńg-thé chi-oān bô oân-bí ê chōng-thāi khoân-kéng.
2. Tāi-khí-seng, lán seng kā i rewrite chò Python, in-ūi LibreOffice chi-oān Python. Chin kín tio̍h sêng-kong ah. Khak-si̍t python tùi chit khoán khang-khòe kē chin ū châi-tiāu. Lán iā tam-sim, lâng nā beh ēng, káⁿ tio̍h ài an-chng python, kiat-kio̍k, LibreOffice chāi-lâi ū Python ki-chhó͘ tī-teh. Án-ni-siⁿ tio̍h bián hoân-ló ah.
2. lán ia̍h hoat-kiàn, LibreOffice tùi Tâi-gí lô-má-jī Unicode ê chi-oān ke chiok súi-khùi.

3. choán-oāⁿ ê sok-tō͘ ia̍h ke chiok kín.
4. Koh lán tōa sim-koaⁿ, siūⁿ kóng kā i kái chòe LibreOffice Basic hó ah. Goân-té TaigiLMJ101 tio̍h sī VBA siá--ê. Chìn-chêng ChatGPT iah bē hoat-piáu chìn chêng 2 tang, lán ti̍t-chiap kā i the̍h lâi ēng tī LibreOffice, tong-jiân bē-sái ēng tit. Hit-kú lán gián-kiù chi̍t-khún-á kú tio̍h hioh ti̍ām, pàng sak ah.
  

Chit pang liān-si̍p ēng ChatGPT, siá kóa Python, Javascript, Powershell téng-téng, siūⁿ-kóng lâi chhì khoàⁿ māi. Kiat-kó chin kín, sui-bóng lán ê pe̍h-ōe-jī kui-kí ū tām-po̍h-á mâ-hoân, m̄-koh, chin kín tio̍h kái hó-sè ah.
Sóng lah.

Chăng lán siūⁿ-khí chìn-chêng ia̍h siūⁿ beh siá Tâi-gí su-ji̍p-hoat. Ka-kī bo͘, sa bô cháng-thâu, chai-iáⁿ ài ēng Microsoft ê he̍k-sim nńg-thé iah-sī chu-liāu, he lán lóng bô. Chí-hó chiò lâng tī Linux téng hoat-tián ê mi̍h. Koh khah-chá mā ū lán ê chiân-pòe ū khai-hoat vanilla su-ji̍p-hoat 香草輸入法. M̄-kú, bāng-chām chá tio̍h tó khì ah. Liáu-āu ū ibus kap chi̍t kóa kî-tha--ê , sǹg bē-bái M̄-kú he lóng sī leh su-ji̍p hàn-jī lō͘-ēng niâ. Beh su-ji̍p Tâi-gí pe̍h-ōe-jī, chin oh. Che lán siūⁿ chiok kú. Chhiūⁿ chit-má lán tng-teh blog phah-jī ê POJIME sī lán lia̍h lâng Lô-sà lâng siá ê Chrome Cyrillic on-fly su-ji̍p extension. Chit ê theng-sek ēng chhiau-kòe 15 nî ū ah. Hit chūn koh siūⁿ beh kā i khǹg khí-lih Google hō͘ lâng lia̍h, m̄-kú, i it-tēng ài soán chi̍t chióng Language, soán-hāng lāi-té bô Tâi-gí, lán tio̍h bô ài khǹg ah, koh in-ūi án-ni lán choan-kang siá phoe khì hō͘ Google, kiat-kó, lâng kun-pún to lóng m̄ chhap--lán.

Kū-nî mā chioh tiōng ChatGPT kap BlackBox koh ū Gemini siu-kái chòe sin-pán. M̄-koh che m̄ sī general ê su-ji̍p hoat, mā sī ài kap Chrome pa̍k tiâu-tiâu, sūi-jiân lán hoat-hiān mā ē-sái tī Firefox, Edge ēng. Chóng--sī, kám-kak bô kàu khùi.

Lán iā ū siūⁿ beh siá chhiú-ki-á ê poj su-ji̍p-hoat, m̄-kú ... lú ho̍k-cha̍p, lán ū-iáⁿ m̄-sī choan-gia̍p, tha̍k he soeh-bêng bûn-su, tha̍k kah thâu-khak beh piak, mā pìⁿ bô lō͘, koh sî-kan ia̍h bô hiah liōng-siōng. Koh chit kúi tang, Hê-bí chiâⁿ gâu, chin chōe Tâi-gí ke-si, i lóng chhòng kah chin hó-sè, iû-kî chhiú-ki-á ê su-ji̍p-hoat.

Ū chi̍t ê siūⁿ-hoat, chi̍t hong-bīn in-iû, Windows 8,10, 11 FHL Tâi-gí Kheh-gí sū-ji̍t-hoat tio̍h ū lâng an-chng bē hó-sè. Koh ū, su-ji̍p ê sî, thê-sī kheng-á cháu bē kàu sū-ji̍p ê só͘-chái, piàn chòe chin bô iú-siān.

Koh chi̍t hāng, KIP koh sak chi̍t pán sin ê su-ji̍p hoat ah, in to kan-na beh hō͘ lâng o̍h hàn-jī niâ, Bân-lô kan-na chù-im ê lō͘-ēng, lán mā ēng bē koàn-sì.

Kin-á-ji̍t, thàu-chá cheng-sîn, tio̍h khai-sí chhì sin--ê, kiò-chòe weasel, èng-tong Tiong-kok lâng siá--ê. Chìn-chêng ū khoàⁿ lâng chhì poj, i kóng ná ē-sái, m̄-koh, lán bô khoàⁿ tio̍h sêng-kó. Taⁿ, lán ka-kī lâi pìⁿ. Ia̍h hō͘ góa pìⁿ sêng kong ah. Che sī base on RIME ê su-ji̍p-hoat. Che lí-lō͘ eng-kái kah ibus sio--siāng. Tio̍h sī siu-kái chi̍t kóa yaml siat-tēng tóng-àn, kap dictionary án-ni. Í-chá ēng ibus, to-sò͘ sī ēng sú-iōng-chiá ka-kī phian sû-khò͘ lâi ēng. Che mā sī án-ni.
Chhòng chhoaih liáu-āu, hoat-kiàn kèng-jiân kap 意傳 hia sio-kāng lah.

Eng-àm thang hó khùn ah lah. Kám ē koh chò he chhōe bô kàu-sek kiaⁿ-lâng ê ok-bāng leh?







2026年1月14日 星期三

Khai-ha̍k chhōe bô kàu-sek n times

Chăng chham-ka Copilot Studio káng-si̍p. Hiān-tiûⁿ siaⁿ-im chin bái. Káng-sū kóng-ê ōe thiaⁿ ū, m̄-koh beh choan-sim thiaⁿ kah ū chin khùn-lân. Lán óa-khò i ê PPT, mā ū oân-sêng liān-si̍p. Piⁿ--á sī Lîm īⁿ-tiúⁿ. I tòe bē tio̍h tīn, ko͘ thiaⁿ. I kā góa kóng téng pái mā sī, chham-ka saⁿ tiám-cheng gián-si̍p, kan-na thiaⁿ tio̍h nn̄g tiám niâ. Liáu-āu koáⁿ beh chē chhia tńg Môa-tāu. Hioh koâⁿ ah.

Koh chi̍t pái, khai-ha̍k chhōe bô kàu-sek ah. Chit pái án-ni: ē-po͘ tiám gōa, lán koáⁿ-kín beh khì siōng-khò,cháu kúi-ā  ūi, hoat-kiàn lóng m̄-sī kàu-sek, m̄-koh lâng chin chōe, leh pān o̍ah-tāng, koh ū sek-sāi ê lâng. Lē-kun, chhut-hiān, siūⁿ-kóng beh mn̄g i, koh siūⁿ-khí i m̄ sī chit keng ha̍k-hāu--ê. I mā khó͘-chhiò kā góa kóng i ê thê-àn hông kū-cho̍at. 

Liáu-āu lán koh kín beh khì kàu-sek, sim-lāi leh siūⁿ lán ū pī-khò hó-sè ah. Tng-leh chhōe, soah siūⁿ-khí kin-á-ji̍t pài saⁿ chiah tio̍h, koh kah A-hun khak-jīn. Nā pài saⁿ, khò sī chái-khí cha̍p tiám. ná chhōe, si̍t-chāi chhōe bô PJ kàu-sek tī tó ūi. Lán ū seng kā khò-thêng sî-kan, kàu-sek su-ji̍p khì chhiú-ki-á, sa chhoaih khoàⁿ, ôa sī kán siá, m̄ chai tī tó ūi. 

Tú hó nn̄g ê chip-oân lâi tī piⁿ--á, lán kín kā in mn̄g, kî-tiong chi̍t-ê chu-sìn-sek--ê, kā lán kà kóng ài liân ha̍k-hāu bāng-ia̍h, koh ài khoàⁿ ēng tó chi̍t ê port. Lán chiok giâu-gî, sī án-nóa ài khoàⁿ port, chit ê sî, i í-keng chhau-chok hó-sè, sa hō͘ góa khoàⁿ port 228, góa ê khò ê kàu-sek PG JKH, che sáⁿ lah, ìn tī gû-phôe-chóa téng-thâu. Lán kā i to-siá, kín beh khì. 


M̄-kú kâng-khoán chhōe bô. Siūⁿ tio̍h kóng, kám ē tī pa̍t ê hāu-khu? Kín chhiong chhut-lì,  kàu gōa-kháu chhia-lō͘, chiâⁿ chhiⁿ-so͘, chiah siūⁿ khí ē-sái mn̄g kàu-bū chhù, chhiú-ki-á giâ chhoaih beh khà, siūⁿ-khí ha̍k-hāu ēng M+, lán soah bē-hiáu khà. Hoan-thâu, tú tio̍h Lí lāu-su, lán kā i kóng. I kóng tàu gián-kiù. M̄-kú, góa bē-hiáu kóng kàu-sek ê só͘-chāi, sa chhiú-ki-á ê siōng hō͘ i khoàⁿ, koh ēng siòng-ki hip chi̍t tiūⁿ, lāi-té kì-e̍k-khah sa hō͘ i. Sa kui po͘, bē hó-sè. Ûi leh khoàⁿ ê  lâng leh piⁿ--á tàu lāu-jia̍t, hoah kóng che ā chhòng bē hó-sè, Téng pang m̄ chiah chhòng kòe chi̍t pái? Lán kā piⁿ--á leh khoàⁿ ê lâng the kóng,  lóng bē-kì-tit liáu-liáu ah, nn̄g kò-go̍eh bô ēng tio̍h bē-kì-tit ah.

Lán kā Lí lāu-su kóng, siōng bô mā ài kā ha̍k-seng kóng kin-á-ji̍t chiām thêng khò, ài liân-lo̍k kàu-bū-chhù. Bô pō͘, cheng-sîn.

2026年1月11日 星期日

[Sin] Tâi-gí LMJ 101 choán-oāⁿ kang-khū kap chi̍t ê kiaⁿ--tio̍h ê bāng

Thàn kî-bóe làng phāng, lán siūⁿ kóng kā TaigiLmj101 ê an-siat būn-tôe chòe 1 pái kái-koat. In-iû, lán kiaⁿ MS Word ti̍t-ti̍t oāⁿ pán, chit-má i koh sak hit khoán bāng-lō͘ hûn-toan pán, he tio̍h bē ēng-tit ah. Koh chi̍t  hāng, goân-pún siá ê hit ê dot, ū laâng hē ji̍p-khì liáu-āu, chhōe bô. Bô lán kui-khì kā i chòe chi̍t ê kang-khū hē tiàm Funciton menu hit chōa lāi-té, kiat-kó tio̍h chhiūⁿ ē-kha   ê tô͘ án-ni. Kó-jiân, lán chioh tiōng ChatGPT, I kóng ē-hiáu.  Chit-má dot choán oāⁿ chòe dotm (khah sòe, kong-lêng goân-chāi)  Sóng ! Sin-nî sin sêng-chiū.


Liân-chiap liáu-āu, ē khui Google Drive ê bûn-kiāⁿ, ti̍t-chiap download
TaigiLMJ101_26111.dotm

Download liáu-āu, kā chit ê dotm copy khì
1. iōng 搜尋 keyin
%AppData%\Microsoft\Word\STARTUP
Ji̍h enter, ē khui hit ūi, 
2. kā TaigiLMJ101_26111.dotm copy ji̍p khì tio̍h hó ah.

3. Nā bô chit ê folder, ài seng make chhoaih.
3-1 iōng %AppData%\Microsoft\Word\
3-2 新增資料夾 Startup 
3-3 chòe téng-bīn ê  2

[Taigi Unicode]

chôa bô kha mā chin gâu cháu. Cha-ji̍t koh hām-bîn, iū-koh sī bē hù chhia-pang ê bāng. Chit piàn tī Tâi-tiong Chiong-hòa.

Káⁿ sī thiⁿ-khì choán liâng, thiⁿ khoài o͘ ê in-iû só͘-tì. O͘ hûn ā bô gōa kāu, o͘ sim-koaⁿ ê lâng ū-iáⁿ khah kiaⁿ-lâng.

Ó͘ chhut-lâi khoàⁿ mā khoàⁿ bē chheng-chhó. Tī chit sè-kan ê jîn-seng lō͘-tô͘, lán ū-iáⁿ thih-khí, lâng khan m̄ kiâⁿ, kúi khan kho̍k-kho̍k tòe, m̄-chai leh siáu án-nóa, káⁿ sī siáu cha̍p-poeh pái ē-khoán. Kàu taⁿ iáu ū lâng, ka-kī bô Gí-giân tì-sek, koh ok khia̍t-khia̍t, pí chhiú ōe to, kiò lâng m̄-thang án-nóa koh án-nóa.

 

[TP-ENCODE]

chôa bô kha mä chin gâu cháu. Cha-j…t koh häm-bîn, iü-koh s„ bë hù chhia-pang ê bäng. Chit piàn t„ Tâi-tiong Chiong-hòa.

Ká° s„ thi°-khì chóan liâng, thi° khòai ¬ ê in-iû s¯-tì. ¥ hûn ä bô göa käu, ¬ sim-koa° ê lâng ü-iá° khah kia°-lâng.

¦ chhut-lâi khòa° mä khòa° bë chheng-chhó. T„ chit sè-kan ê jîn-seng l³-t², lán ü-iá° thih-khí, lâng khan ˜ kiâ°, kúi khan khõk-khõk tòe, ˜-chai leh siáu án-nóa, ká° s„ siáu chãp-poeh pái ë-khóan. Kàu ta° iáu ü lâng, ka-k„ bô Gí-giân tì-sek, koh ok khiãt-khiãt, pí chhiú öe to, kiò lâng ˜-thang án-nóa koh án-nóa.

 

choa5 bo5 kha ma7 chin gau5 chau2. Cha-jit8 koh ham7-bin5, iu7-koh si7 be7 hu3 chhia-pang e5 bang7. Chit pian3 ti7 Tai5-tiong Chiong-hoa3.

Kann2 si7 thinn-khi3 choan2 liang5, thinn khoai3 ou e5 in-iu5 sou2-ti3. Ou hun5 a7 bo5 goa7 kau7, ou sim-koann e5 lang5 u7-iann2 khah kiann-lang5.

Ou2 chhut-lai5 khoann3 ma7 khoann3 be7 chheng-chho2. Ti7 chit se3-kan e5 jin5-seng lou7-tou5, lan2 u7-iann2 thih-khi2, lang5 khan m7 kiann5, kui2 khan khok8-khok8 toe3, m7-chai leh siau2 an2-noa2, kann2 si7 siau2 chap8-poeh pai2 e7-khoan2. Kau3 tann iau2 u7 lang5, ka-ki7 bo5 Gi2-gian5 ti3-sek, koh ok khiat8-khiat8, pi2 chhiu2 oe7 to, kio3 lang5 m7-thang an2-noa2 koh an2-noa2.

==============

Lán ê bāng hō͘ lán kiaⁿ kah cheng-sîn. Sî-kan ná sêng sin ha̍k-kî khai-sí, lán lâng ná tī Chiong-hòa iah-sī Tâi-tiong (chhia-phòe téng-thâu siá-ê, Chiong-hòa kàu Tâi-tiong 88 kho͘, iu-hui 8 kho͘) Lán khò-sè lō͘-chháu ū bat, kō͘ kiâⁿ--ê beh khì hér-chhia-thâu, ná-kiâⁿ ā ū chhia-lō͘ sio thia̍p, nǹg kē, chhèng koân, koh ū ûi-chhiûⁿ-á cha̍h lō͘ bē thong, koh ū thih-ki lō͘, siang pêng pha tiān thih-bāng, soah kiâⁿ kah m̄ chai lō͘ khì, koh sî-kan àn 9 tiám gōa kiâⁿ kah beh-tàu ah, chiah siūⁿ-kóng kā chhia-phiò jîm chhoaih khoàⁿ, taⁿ phòe-bīn siá 8:30 poeh tiám poàⁿ ê chhia-pang. Koh siūⁿ khí Tâi-thih ê phiò kòe sî, tio̍h bē-sái thòe, iā bē-sái oāⁿ ... Koh siūⁿ tio̍h chăng khai-ha̍k tio̍h bô khì siōng-khò ah, kin-á-ji̍t èng-kai koh ū 2 mn̂g khò ...  Taⁿ,tng teh ut-būn, sim-cho,kiaⁿ-hiâⁿ, hiông-hiông kám-kak sī bāng, cheng-sîn tio̍h hó ah. Kó-jiân, bāng-kéng hoàn-hòa siau-sit, sim-koaⁿ tiāⁿ-tio̍h.


 

2025年6月26日 星期四

déjà vu bāng-kéng

     Lán tiāⁿ-tiāⁿ bāng-kìⁿ lán chhut-hiān tī kâng-khoán ê chhù-kéng: tiûⁿ-só͘, sî-kan tiám, khì-hāu, lóng sio-siâng. Chhău tē 3 pái, lán tī bāng tiong tio̍h ē chai-iáⁿ leh chò bāng.


     Te̍k-pia̍t kám-siū. Chit pái, lán koh  sī bāng tio̍h lo̍h hit ê  ná hong-kéng khu, iû-oán ê soaⁿ-phiâⁿ, bē chió lâng leh  lo̍h soaⁿ, káⁿ sī ha̍k-hāu beh pàn-kà ah, in ta̍uh-ta̍uh-á sīm, lán bē kham tit bān-sô, khiok hō͘ lâng chó͘-tòng, lō͘ -lih koh ū chi̍t khut chi̍t khut ê chúi-khut-á, lo̍h hō͘ sán-seng--ê, khong-khì chheng-liâng chheng-liâng, lâng sim-chêng bē-bái. Lán sim-koâⁿ leh siūⁿ, tông-sū lóng í-keng khì hioh-ká ah, lán mā kā tāi-chì lóng chhú-lí liáu thang tńg-khì hioh-khùn ah.

      Lō͘ piⁿ ná sêng sī chi̍t tiâu khoah khoah ê chhim kau, kau hoāⁿ ê soa koh ná leh pang. Lán beh kiâⁿ khah kín leh, chián kòe pa̍t lâng, choǎⁿ kiâⁿ siōng lō͘-kiⁿ, chhim-kau piⁿ án-ni, koh ná thiàu kòe pang-khiah ê só͘-chāi. Kàu ū chi̍t ūi, hit  khiah kài khoah, lán lâng soah poe khiaih. Kàu poàⁿ tiong tô͘, lán oat khì chi̍t ê se̍k-sāi lâng ê só͘-chāi, thâu-khak soah leh poaⁿ bú-kiap phiⁿ, ū su hiaⁿ-mōe  sì ê lâng, kok lâng tián kang-hu leh tòng gōa-kháu ê lâng lâi loān beh pí-bú chhōa su-mōe.

      Kàu kah lâng ê chhù, bô ìn-siōng án-nóa ji̍p mn̂g, lāi-té, lâng í-keng leh chia̍h lim ah, in hé-lé chio lán chòe tīn chia̍h. Lán hoaⁿ-hí ji̍p tīn. Bô leh kheh-khì tio̍h kâng chia̍h, chiah hoat-kiàn lâng bīn bīn-se̍k bīn-se̍k, m̄-koh bô chi̍t ê sio-bat. Kan-na chi̍t ê kiám-pûi ê Lū Gîn-ek kàu-siū. Kî-koài. Tio̍h ná hōe koah gō͘-sì-saⁿ ê ōe.
      Chia̍h kah tng sóng, koh kâng thó in bô ài ê tiⁿ-kér, chhiáⁿ in khì haⁿh nńg. Liáu-āu ná teh chia̍h, soah chia̍p tio̍h tiān-ōe, chhiú-ki-á. Koh ū iáⁿ-siōng, kèng-jiân sī lán chek-peh a-hiaⁿ, chit iân siōng tōa hit-ê, Khit-ê. I khà lâi kóng, góa ê chu-keh sím-cha hông pha--tńg-lâi. Góa kín mn̄g  kóng beh án-nóa pó͘-kiù, kàu tang-sî ē hù? I kóng āu lé-pài saⁿ. Góa mn̄g kóng kám sī a-tok-á sím--ê? I soah leh mā i ê chō͘-chhiú siuⁿ chá sàng kiāⁿ. Góa khoàⁿ hit  ê chō͘-chhiú, ná a-tok-á, chin phái-sè it-ti̍t hôe phái-sè. I kóng sī hit ê 陳揮文. I pó͘-chhiong  kóng i sī Ko-su-tai Khong-tiong tāi-hak kàu-siū. Góa leh siūⁿ, kám ū tit-sit i ? Bô leh, koh kap i bōe bái ah. I chhim nâ--ê, kám ē. Góa mn̄g kóng ná ē hō͘ i sím? Sim lāi ná leh siūⁿ án-nóa pó͘-kiù, koh beh kiò Chîⁿ án-nóa kā góa siá chhui-chiàn phoe. Tio̍h kiaⁿ chhíⁿ ah.
      Pháng ha̍k-hāu koh beh kā lāu-su phêng-kàm ah, koh ū téng ji̍t-á KIP lâi giâu-gî góa kà khò ê chu-keh ū koan-hē. Kín beh khui tiān-náu khoàⁿ ū siau-sit bô, kiat-kiok tiān-náu bē khui ki tit, pi saⁿ siaⁿ. Góa ìn-siòng tiong sī RAM ... Kiám-cha chi̍t tiap-á kú, èng-kai sī ram slots phái--khì. koh ū 2 ê slots thang ēng. Bóng ēng.
       Khoàⁿ ha̍k-hāu ê phoe-siuⁿ, bô siáⁿ tōa iàu-kín ê tāi-chì. Sim-koaⁿ tio̍h khah pêng-hô ah, thang hó chi̍t ji̍t chèng-siông tō͘-ji̍t ah.
        Chū hioh-ká, khai-sí siá thêng-sek kong-lêng sī chhâ sû-tián ê, seng kō͘ Python, bóe-á oāⁿ Javascript, hoat-kiàn bô se̍k-chhiú, lán siá--ê lóng bōe kiâⁿ, kiò ChatGPT, Blackbox X kā lán tàu siu-kái. Lâng chi̍t-ē chhiú tio̍h kái kah chiok sù-sī...
        Sī-kóng kèr-thêng, lán iā ke liáu-kái koah Python kah Javascript ê te̍k-sû siá-hoat. Sim-lāi mā hoaⁿ-hí, koh thiaⁿ kóng án-ni ē ū-hông sit-tì chèng lioh.


2025年4月7日 星期一

2013首見埔姜仔

 首見埔姜仔

=========
雙人初初來到只
埔姜拄人報是伊
過去毋捌真有味
心色春手挽一枝

挽來鼻邊鼻三過
廣伊兮使穩木瓜
檨仔弓蕉也真多
主人好意三交陪

食寡札寡即回返
義讓度活一塊園
子離腳手無塊向
也着春寡卡有長


阿樣看着五十外
食失親翁無奈活
手骨兩支園靴大
毋通拖磨着唱歌

卜唱也毋好歌韻
歌詩串吊咱心魂
目周金金孤身睏
心悶條條也是君

君今一去無音信
厝內萬項袂點陳
暴頻無人通三填
踏出門口畏少人

2024年10月26日 星期六

Tn̂g-bóe-soaⁿ-niû koh lâi ah

 Kin-á-ji̍t, lâng iah lám-lám, tio̍h chham-ka ha̍k-hāu ūn-tōng-hōe bē-tàng cháu, tām-po̍h-á bē sóng. Châng-ng mn̄g in kám beh lâi, lóng chhéng-ká khì ah. A̍h bô sió-khóa kà leh,  lán ko͘-ko͘-toaⁿ-toaⁿ chi̍t-ê.

Thàu-chá chhut-mn̂g. chit pái ha̍k-hāu koài-koài, ā bô seng kià thêng-su hō͘ lâng, chi̍p-ha̍p só͘-chāi mā bô, kan-na sî-kan kàu kóng ài khì ūn-tōng-tiâⁿ. Ka-chài, ū sió-khóa liōng-chá.

Chhut-mn̂g bô gōa kú thiaⁿ tio̍h chiáu-á siaⁿ, lia̍h-chún sī hí-chhiok//kheh-chiáu, tio̍h bô khòa-ì ti̍t-ti̍t kiâⁿ. M̄-koh, thâu-chêng tiān-pò-sòaⁿ nn̄g saⁿ chiah thiàu khí thiàu lo̍h, lán chù-ì tio̍h in thé-châi phēng kheh-chiáu khah sòe chiah. Chim-chiok khòaⁿ, chìⁿ kng, khòaⁿ bē chheng-chhó, chhiú-ki-á sa lâi hip, mā hip bōe chheng-chhó. Koh sīm--chi̍t-ē, khak-tēng sī tn̂g-bóe-soaⁿ-niû.

Kín thêng kha, kín hip. sim-koaⁿ thâu hoaⁿ-hí, kúi-nî ah?Koh thang khòaⁿ tio̍h, pháng 4 nî ah. Ná khòaⁿ ná óa khì hip, hoat-kiàn in iā bô siáⁿ kiaⁿ lâng, koh kah lán sio siòng. 

Tī chia, khah hi-hán ê chiáu lán iā  khòaⁿ kòe 鳳頭蒼鷹、埃及聖䴉、白腰鵲鴝








2024年10月22日 星期二

kám-jiám hong-siâ

Chin kú bô án-ni nńg kauh-kauh ah. Tāi-seng lé-pài hit kang hoat-kak chhiú-kó͘ kap tōa-thúi ê kiàn-chí bah ē thiàⁿ liáu-āu, nâ-âu khai-sí thiàⁿ. In-iû A-hun--á í-keng chèng-thâu hoat khiaih nn̄g kang ah. Lán goân-té siūⁿ-kóng lán ka-kī lâng iah ióng-ióng, tio̍h bô siáⁿ khòa-ì, iā chhìn-chhái tî-hông. Kiat-kio̍k, ûn-na òe tio̍h.

Chèng-thâu tī chē chhia ê sî iah bô siáⁿ chùn-būn, lán kòe Hó͘-bóe khai-sí bî kah beh ji̍p Tâi-tiong tè-kài soah kôaⁿ cheng-sîn, iā chiah hoat-kiàn tha̍t-chhia tha̍t beh nn̄g tiām-chēng, koh kám-kak kha bóe chhiú bóe hoat hōng hang-hang,  lâng sin-khu hi-lám sió-khóa ùi-kôaⁿ. Lán hoan-ló sin-khu sng-nńg ē éng-hióng siōng-khò, kín khioh-khioh leh tó lo̍h-khì khùn, hó ka-chài bô gōa kú, piàn-chòe thâu sió-khóa hoat-sio niâ, hit chióng kám-jiám hong-siâ ê hi-lám sng-nńg ū khah siau-thòe. 

Pài-it, kín phàu chi̍t poe ka-pi lâi lim, kó-jiân chèng-thâu koh khah leh, phīⁿ-chúi mā khah bōe lâu. M̄-koh hā-khò liáu-āu, thâu it-ti̍t hang-hang, phīⁿ-chúi bē thêng,  tó lo̍h khì  beh khùn koh kui sin-khu ti̍t-ti̍t chhut kōaⁿ phái khùn. Khòaⁿ kui mî ê iáⁿ-phìⁿ.

Lán hoat-kiàn, in tiong-kok lâng ê iáⁿ-phìⁿ, lóng chiok kiaⁿ-lâng, kak-sek an-pâi lóng chiok bē kiàn-siàu, lóng hit khoán kiông-beh phiⁿ--lâng, chia̍h--lâng,  koh kóng kah lí-só͘-tong-jiân--ê.  

Lán ē kì-tit siōng-chá kám-jiám hong-siâ, sī kok-hāu-á ê sî. Hit-kú, iah tòa tī Tan-hōng, m̄-chai hoat-chhut siáⁿ-mih tōng-chēng,  gún A-pa A-bú, kín khí-lâi āiⁿ góa khì Tan-hōng ke-á hō͘ i-seng khòaⁿ, hoat-sio, chiⁿ kha-chhng,  bô gōa-kú tio̍h hó ah. Saⁿ sì nî-á ê sî.

Koh lâi tio̍h khì kàu Kau-tāi, ū nn̄g pái. Chi̍t pái, kín khì kah lâng ūn-tōng phah nâ-kiû,  chèng-thâu tio̍h siau-si khì ah. Koh chi̍t-pái ùi-kôaⁿ hi-lám kui kang, ut tī bîn-chhn̂g, keh kang iā thòe-sio ah. Liáu-āu,  ū-sî sió-khóa ū kám-kak tio̍h lim kóa ka-pi, chèng-thâu tio̍h bē giâ. Nā giâ khiaih, mā nn̄g saⁿ  kang. 

Téng pang ū chi̍t hôe, ū-iáⁿ giâm-tiōng,chèng-thâu hoán-khí hoán-tó, liân-sio-sòa chi̍t lé-pài, Iā puh kōaⁿ, iā ùi-kôaⁿ, hip tī mî-phōe lāi koh ē phi̍h-phi̍h-chhoah, mn̍gh-kiāⁿ koh chia̍h bē siáⁿ lo̍h.

Kin-á-ji̍t khai-sí ē sàu, phīⁿ-chúi kāng-khoán m̄ thêng, kiàn-chí bah iā koh thiàⁿ-thiàⁿ.  

22 E-po͘ hā-khò, kap A-him iok the̍h pn̄g, sî-kan bē chún, la̍k tiám cha̍p gōa hun  the̍h, liáu-āu chia̍h  chi̍t kóa-á, tio̍h kín tó lo̍h-khì khùn, pn̄g-a̍p-á kap chhài mā bô siu. Khùn kah 11  tiám gōa, khí ùi-kôaⁿ, phōe án-nóa khiú lóng bô hāu, kín khí-lâi chhēng tn̂g-khò͘, bô kàu, koh chhēng chi̍t niá tn̂g-ńg--ê,  bē hong-sim, koh kā khùn-tē-á sa lâi, chiah an-sim khùn. Kó-jiân bōe kôaⁿ ah, tian-tò khùn kah ē joa̍h, tha̍t phōe. Ngī ah ka-kī ke khùn, kah thàu-chá 7  tiám chiah cheng-sîn. Phīⁿ-chúi bōe it-ti̍t lâu ah, m̄-koh khai-sí ū thâm kap phīⁿ-kô ài chheng. 

Thoa kàu beh cha̍p-jī  tiám ah chiah chhut-mn̂g, hiám-hiám bē kì-tit ài khì tâu-phiò. Lâng iah-sī bōe cheng-eng, sin-khu iah-sī hi-hi, koh ti̍t-ti̍t puh kōaⁿ.  


Lí-kang lō͘ thoat chhut ê bûn-ha̍k kang-chok chiá

Jan 19 pó͘-chhiong: Kiaⁿ-ji̍t kā Talmage lāi-té ê chhò-ngō͘ siu-kái, koh kā i kap chò Talmage.db, thòe-oāⁿ. Sêng-kong. Sóng. Su-iàu: db2csv2...